פנים מאירות חלק ג ז

הכותי אף ע"י הבלעה ולערב אף ע"י זכוי לכל היהודים אבל למחות לעמי הארצות שלא יטלטלו על זה ועל כיוצא בזה אמרו חכמים מוטב שיהי' שוגגים ואל יהיו מזידים ולפי עניות דעת כוונתי בעזרת ה' דרך אמת ברש"י ע"פ שיטת הרמב"ם והצלתי אותו מתמיהת התוס' ושלא להוציא חלק לישב תמיהת הב"י על תרומת הדשן: נ"ל לישב דלכך לא סתר פסק המרדכי בזרוע נטוי' דהא ע"כ איכא למידק למה לא הזכיר המרדכי דהא דאורח אוסר וב"ה מותר מיירי שאין הנכרי שם כמו דמשני הש"ס אלא נראה ברור דס"ל להמרדכי הא דפליג ראב"י עם ר"מ בברייתא היינו כשאין הנכרי שם אבל כשנכרי שם מודה ראב"י לר"מ דאף בישראל אחד אורח אסור וב"ה מותר ולכך לא דחה סברא אלימת' היא לחוש לדברי הגאונים והנראה לפע"ד כתבתי וה' יראני נפלאות בתורתו: כ"ד היום יום ה' ר"ח טבת תצ"ו לפ"ק. נאום מאיר שאלה ב במותב תלתא כחדא הוינא שבאו לפנינו הנעלה כמר משה בר יחיאל ז"ל והב"ח כמר ישעי' בהר"ר יהודא יצ"ו שראו את המעשה האיך נשקע במים כמר שלמה בעלה של האשה מוה' שמחה וכן אמרה בזה הלשון: ביום ו' עש"ק ח' תמוז תצד"ל אחר חצות היום לערך ג' שעות איז כ' שלמה בעלה של האשה מ' שמחה ושאר אנשי קהלתינו גדולים וקטנים זענין גיגאנגען לנהר טוניא באדין זוא כ' שלמה הנ"ל פר ערשטן אריין גשפרונגען אונ האט אן גפאנגן צו מאכין פאסטין דען שווימען זוא זיין שוואגר כ' משה ב"י הנ"ל אויף איהם גשריגען למען השם וואס מעכסטי דיא ביזט נאך ניט בוורסט דס וואסר זוא ער כ' שלמה הנ"ל מיישב גוועזען דרך שחוק והתול טיט אייך זעהר פארכטין אין דען וואסר וועלט נויט זיין אלס מען עק וועלט היצון דאס וואסער זוא ער זיך דוידר וויטר אריין גלאזט מיט שווימען אונ זיך אויף דען רוקן גליגט אין גשווימען אין איז הינטר דען וואסער גבליבען אין דיא האנט אין דער הייך ארויס גוויזען זוא גיסו כ' משה הנ"ל אויף איהם ווידער גשריגען וואס מאכסטי פר איין פאסטין דיא ביסט ניט בוואסט דאס וואסער זוא דיא אנדערי האבין אן גפאנגען ער מאכט ווידער קינצען ובתוך רגע כמימרא ווידר אויף איהם גשריגען זוא ווייטר איהם נימר גזעהן זוא כ' משה הנ"ל גשריתן למען השם רבותי לאזין מיר זעהן וואס דער איזט בעו"ה ער איז דע טרינקין גווארין זוא זענין מיר גלייך אויס דען וואסער ארויס אין גלאפען אום דען וואסער זוא מיר ניט קענן מער ער זעהן. ותכף ומיד קודם הכנסת שבת בין גלאפין צו דער פישר אלז זייא זאלין זעהן וויא מען קריגן קאן זויא מיר האבין משיב בוופהן אלז זייא האבין צו גזעהן אויף דיא אנדר זייט בייא דען וואסער וויא ער איז אריין גשפרינגען אין גלייך איין פאלשין טריט גטאן האט אין צו מיר גזאגט בזה הלשון ער האט וואהל דיא קונץ גלעדניט אבער ניט רעכט אזוי דער פישר איינער צו דען אנדרין גזאגט דיזער יהודי קומט שוין ניט אויס דען וואסער ארויס אין דאס האט גווערט בייא דען וואסער נאך זיין דער טרינקן יותר אלס בג שעה אין מיר זענין הין אין הער גלאפען אין פר מיינט מיר ווערן דער זעהן שיוימען זוא זיין מיר הכל אוועק גנגין איז שוין גוועזין לערך ה' אחר חצות היום כל זה המעשה ראו וכמו כן אמרו כל הנ"ל בפנינו. היום יום ו' טבת תצה"ל שלום מטריבט"ש: וגם זה מן השמועה ששמענו מהם כמה רוחב המים הי' באותו הפעם שהי' הנהר גדול מרחיב והולך אזי הי' הרוחב לערך י"ב אמות בצימצום וכך המה משערים לפי אומדן דעתן שהי' באותו פעם וכל זה אמרו כנ"ל הנעלה כ' משה בר יחיאל ז"ל והב"ח כ' ישעיה בר' יהודא יצ"ו היום יום כנ"ל הקטן שלום מטריבטש. יהודה ליב בן הר"ר יוסף ז"ל מק"ק פ"ק פה מלמד בק"ק ק"ב ונאום יודא בהר"ר צבי ז"ל ש"ץ ונאמן דק"ק ק"ב יצ"ו: במותב תלתא ב"ד בחדא הוינא ואתא קדמנא כ' וואלף שמש מק"ק ק"ב בר' יצחק ז"ל ושאלנו אותו בעונש אילו"ע ואמר לנו בזה"ל אחר חמשה או ששה ימים לאחר שנאבד כ' שלמה חתן נטעל מק"ב דהיינו כ' שלמה האט זיך גבאדין אין דער טונא אונ' איז נאנד גווארין זא איז דער הלטר מק"ב חמשה או ששה ימים אח"כ לשם קימן אונד גיזאנט ער האט גיהערט דאס איין יהודי מכאן איז דער טרינקן גווארין ווען מאן איהם וואס גיבט אזו וויל ער ווייזין ווא ער ליגן טוט האט טען איהם פר שפראכין איין דוקאטין ציא שטנקין זא האט ער גזאגט וואס פאר איין ארט דאס מאן איסם זוכין זאל זענין לייט אהין האבין אבר נישט גפונדין. אח"כ איז דער הלטר זעלבן מיט הין אונד ג"כ נישט גיפונדן זא בין איך אחר חצות לילה אויף גישטאנרין אונד נעבין דער טוני גיגאנגין האב ג"כ נישט גפונדן זא האב איך איזה נכרים גזעהן בייא זיין דארף האב איך גיפרעגט האט עטץ קיין יהודי דא גיזעהן ליגן איין דער טרונקנין יודן זא האט איינער גיזאגט ווען איהר געסטרן קומען ווערט העט איהם אן גיטראפין איך האב איין דער טרונקנין גפונדן ליגן זא האב איהם דען קאפף אויף גהויבן האב איך גזעהן דאס עס איין יהודי איז גיועזין ער האט איין שווארצין בארט גהאט אונט שווארצי האר דא דראן האב איך גוויסט דס ער איין יוד איזט האב איך עס דען הלטר גזאגט ווען איך גוויסט העט דס איינער פון ק"ב דער טרונקן איז גווארן זוא ווער איך אניין גנגין אונד אייך גזאגט אח"כ דס הנכרי דאס גזאגט האט זוא האב איך גזאגט להנכרי ווייס מיר דאע ארט וואס דיא איהם גפונין האסט האט ער מיך גיפירט אונט גוויזן דאס שווארץ האר אן איין שטוידן גהנגן זענין אונ דער בייא האט מיר דער נכרי גזאגט דס דאס וואסער איז גוואקסן אונ דען דער טרונקנין אוועק גשווימט כל הנ"ל העיד כמר וואלף הנ"ל פ"ב כ"ז מנחם תצ"ה לפ"ק: שוב מעיד כמר מאיר בהר"ר גרשון בענש אליו"ע בחרם חמור בזה הלשון איך בין גיקומן אחר חמשה או ששה ימים אחר זה דס כ' שלמה איזט דער טרונקין גווארן אויף דען איבר פור בייא סמריין האב איך גפראגט אויב זיא קיין דער טרונקנין גזעהן הבין אבר איך האב ניט גזאגט דס ער איין יהודי איזט גוועזן האבין זייא מיך גשאפט כעבן דער טוני גיהן אונ פראגן איך ווער איהם בוודאי דער פראגן דען איז איינר גשווימען אבר זייא ווייסן ניט ווער ער איז גוועזן. אח"כ בין איך גאנגן אין ערשטין דארף הייסט קלעדרין זוא האב אין דער ערשטי מיל אן גפראגט זוא האט מיר דער מילער גזאגט וואן איך ווער פר איין שעה קומן העט אותם קענין בקומן דען איז נאך קיין שעה דס איין יהודי איז נאקיט פר בייא גשווימען אונר האט מיר אלי אותות ומופתים גזאגט אן איהם דהיינו קלייני שווארצי קרויז האר אונד איין שווארצן בארט אונ פול אין גיזיכט כמו ער גוועזן איז. ואח"כ האט מיך דער מילר גשאפט פארן אויף ק"ש באדאק דען דאהין איז ער גשוואומן זוא האב איך מיר דען אנדרין טאג איין שיפל גינומן אונד בין נאך גפארין בין קומן צו קיש באדאקיר מיל זוא האב איך ווידר סתם גפראגט אויב זיא קיינם גזעהן האבין שווימן זוא האט מיר דער מילר גזאגט ווען איך ווער פריא קומן העט איהם בייא זיינו מיל אן גטראפן ער איז איבר נאכט ביין זיין מיל גלעגן צו פריא האט ער גזעהן דאס ער איין יהודי איזט האב איך גפרעגט וויא ווייסטו דאס ער איין יהודי איז גוועזן זוא האט ער מיר גזאגט דס ער נימול איז גוועזן אונ האט איין שווארץ בערטל נהאם אונד שווארצי קלייני קרויז האר אונד פול אין גזיכט משום הכי ווייל ער דער קענט דס ער איין יהודי איזט האט ער איהם פון זיינר מיל אוועק גשטוישן. אח"כ איזט דער מילר מיט מיר גפארן מיט ג' שיפלך אוין ג' צדדים ער מיט זייני מין יונגן צו טיילט זו זוכן דען דער טרונקין זענין גפארן ביז ד' פרסאות אויף דער טונא וועם מיר האבין אן נטראפן האבין אלי גזאגט דאס זייא האבין איהם גזעהן שווימן זוא זענין מיר גקימען ביז אשוואן זענין מיר אויף דיא טייטשי מיל צו קומען זוא האב איך דען מילר גפראגט אויב ער האט קיינעם גזעהן שווימען זוא האט ער גזאגט דס צו פריא איזט ער איבער דען וואסיר גפארין האט ער גיזעהן איין יהודי נעבן זיין שיפעל פר בייא שווימען אונ מופתים הנ"ל גם כן גזאגט אונד מיר גזאגט ער איז אויף מעדווה צו גשוויאמען שם איז דיא טוני גנץ ענג שם ווערין מיר בוודאי איהם בקומן זוא ביך נאך גפארן ביז מעדווה האט מיך בנינכס דער גאלד וואסר האט ער מיר גזאגט ער האט גזעהן איין יהודי שווימן אונ מיר ג"כ אותות ומופתים גזאגט אונד מיר גזאגט איך זאל ניט בחינם נאך פארין ער איז שוין אין דער גרוס טוני אניין קומן שם איז שוין אום מעגליך צו בקומן זוא האב מיך משם אום קערט חצי פרסה פון ראב: ואף וויא איך בין בייא דיא ערשי איבר פור קומן האט מיר איין פישר גזאגט ער האט גזעהן וויא ער איז דער טרונקן ער האט גזעהן דס איהם ניט צו העלפן איזט גוועזן דס ער אזו גארבייט האט אונ זיך נימר קענן העלפן אונד ער האט גזעהן דס ער נימר אזו לאנג טויארן קאן דס ער איהם צו הילף קומן קען לולי זאת ווער ער איהם צו הילף קומן איך העט גוויס טרינק געלד פר דינט כל הנ"ל האט דער פישר גזאגט צו מיר. ואת העתק מגוף העדות שהוגד לפני ב"ד פה ק"ק פרעשבורג הק' משה חונה בק"ק פ"ב: תשובה האשה קשת רוח ומרת נפש אשת כמר שלמה הנטבע נגשה לפנינו בקול נהי יגון ואנחה המשברת גופו של אדם וכפי' פרשות השמים ושופכת לב כמים והוא עגונה זה ימים שנתים וילדה ורכה ועגונה עדיין לא הגיע לעשרים שנים ובעלה לא הי' דר עמה כי אם חדשים שנים והיא סופקת כפים באמרה למה אהי' כעוטיה וארביץ בצהרים ודופק על פתחי בתי דיני ישראל ומשכנות הרועים רועה ישראל להזדקק לדבריה כולה האי ואולי ימצאו לה היתר ע"פ עדים שלשה או שנים שראו בשעת טביעה במצלות מים ואחר זה הגידו כמה נכרים אשר מצאו גוף אחד מת צף ע"פ המים ובדקו אותו והגידו סימנים בשער ראשו שהי'