חוט השני קכז

אשה הא אמרינן פ' יש בכור כי אקולי רבנן ה"מ בסופו אבל בתחילתו לא אקולי פירש"י בסופו לאחר שכיונו יפה שזה הוא הקילו חכמים בסוף עדות' להחזיקו אפי' בשפחה ועבד אבל תחלת העדות דהיינו ראשית שמת לא אקולי עד שיברר יפה עכ"ל א"כ הכא דצריכנא ג"כ לצרף ב' ענייני' הא' הודאות הרוצח שהרג לאותו אדם שרדף אחריו הב' שלא עבר שאר יודי באותו דרך באותו הימים. מה אני הפעוט בטל במיעוט לצאת ולבא בגבורות לחבר הסברות לדון על פיהם להורות למצא התירות ומה שכתבתי להתיר בדרך שקלי וטריא אמורות לבקשות העגונה ורוב הפצרות. הטעם הג' כי אומן בלא כלים לא מהני כ"ש שאפי' אומן אינני ולא נמצא בידי תשו' אחרונים כגון אלשיך ובן לב ושארית יוסף ותשובת מהרמא"י ומהר"ם מלובלין וכל כי הני לכן אירא ואומר אך חושך ישופני לולא אור בעדני אל ההורים אשא עיני רבנן קשישא יושבי בשבת תחכמוני אשר קטנם עבה ממתני יתמוך דבריהם לבי ויורני אם התירו כמוני אשבח לקוני ואם יצאו לשטני אחלה בעוני אעפ"כ אודה על האמת ואומר הנני אפי' אם ינצחוני כ"ד זעירא וקטיני. שמשון דרשן מפראג חונה פה ק"ק ווירמיישא

עג במותב תלתא כחדא הוינא ואתא לקדמנא המלמד מוילפשבורג בקיץ תי"ט הנקרא כמר משה בן הח"ר דוד ושאלנוהו בת"ע באליו"ע בענין הנרצח מהר"ר מאיר מווילנא ה"ד וז"ל. איך בין ניט דערהיים גיוועזין בו ביום דא מהר"ר מאיר הי"ד צו וילפשבורג איז גיוועזין בין ביום ההוא צו גרונבאך גייועזין דהיינו ביום ב' כ"ב למנחם תי"ט וביום א' הסמוך שלאחריו בין איך ווידער דערהיים גיוועזין צו וילפשבורג קומט דאס קול ע"י ערלי' אז וואר איין יודי נהרג גיווארדין וכשמעתי כזאת האב איך גיפרעגט לכמר נתן בנו של ב"ב כהר"ר וייבש וילפשבורג ואס פאר איין אורח דא גיוועזין איז ווייל איך בין ניט אין דער היים גיוועזין והשיב לי ער האט איין כתב בייא זיך גיהט מן ר' יוזפא שמש מווירמיישא והגאון האב"ד דק"ק ווירמיישא חתום מתחתיו אבער הוט ניקס גיווישט וויא ער היישט בשמו אח"כ דא מן זייני זאכין האט גיהולט ע"פ הודאות הרוצח ווא זיין זאכין האט סין גישטעקט זיא ווישטן ווער דיא רצחנים ווערין הבן זיא אבר ניט פורט בשם גייועזין. ותכף כששמע נתן הנ"ל דברים האלו זאגט ער לאמו גם אנכי יודע מי ומי הם הרצחנים אונ' איז זיא תכף פארט בשם דען ער הב אים לוי' נאך גיטון וכשחזר מן הלוי' לביתו זיין אים ב' רצחנים בגיגנט אונ' זענין צום שער ארויז גנגין ולסוף נמצא שאמת היה איז א' פון דעני ב' נידון גיווארדן והשני האט פליטה גימאכט. ביו' ב' ער"ח אלול בין איך מיט עטליכי בני ישראל צום נרצח קומן איז ער אויף דעם פני' גילעגין הבן מיר אין הרום גיוועגט האב איך אין תיכף דרקענט דאס ער מהר"ר מאיר איז אים פנים בטביעת עין אבר דיא נאז איז אים בראט גיוועזין מכח ער איז אויף דעם פנים גילעגין גם שער זקן איז אים אויז גיפאלין גיוועזין אונ' דר נעבן גלעגין. בו ביום הבן מיר בים נוך גרונבך גיפירט לקוברו אונ' הבן גישיקט נאך ברוסיל ב"ב כי היה אורח שם בשבת טרם לבא לווילפשבורג ובאו הב"ב ההמה לגרונבך בשחרית יום ג' ר"ח בטרם שנקבר האב איך דען ארון אויף גיטון הבן זיא אין אלי גיקענט אונ' בשמו גינענק דאס איז מהר"ר מאיר ווילנא אונ' דיא נאז איז אין ארון ווידר גיווארדן כאשר היתה בראשונה בחייו הבן אין אן דער נאז גיקענט באותו פעם שהוא מהר"ם גם דער שטירן ווידר גיוועזין כבראשונה גירונצילט כבחייו דאס איך גנץ וואל גיקענט האב אונ' גיוויס וואל גיקענט האב אונ' גיוויס וואל וואז דאס דער מהר"מ הנ"ל איז גיוועזין. עוד העיד בשעה דא דער אורח האט וועלין הוועק גין פאן וילפשבורג האט אין נתן בן ר"ו הנ"ל גיפריגט ווען איר וואלט נאך וורמיישא וואס וואלט איר דען אויף גערמרשום גיט אויף מנהיים צו דאס איז דער רעכט וועג נאך וורמיישא אזו האט ער משיב גוועזין איך האב בייא דעם מלמד פון גערמרשום עטוויז צו טון כן שמע העד מפי נתן. עוד העיד העד הנ"ל דא מיר זיין גנגין דען הרוג צו הולין אונ' דער שופט מוילפשבורג מיט גיריטן וויא מיר קומן זיין נאהנט בייא דען רועה בהמות האט דער שופט יהודי' גיהייסן מן הצד צו גיין ער וויל מיט דעם רועה לבד ריידן: וויא ער נון מיט דעם רועה האט אויז גירעט גיהט האט דער שופט גרעט מיט ר"ו אח"כ האט מיר ר"ו גיזאגט וויא אים דער שופט האט גיזאגט וויא אם דער רועה האט גיזאגט וויא די רצחנים העטן דען יודי גיפירט ביום ב' כ"ב אב אים פערבייא הין האט דער רועה גיפריגט ווא פירט איר דען יודי הין והשיבו נאך גערמרשהיי' ואמר להם הרועה איר ויר אין יוא ניט רעכט קומט יוא צום באך ווא דער ריין איין גיבראכין האט. אלזו הוט מהר"מ הי"ד צום רועה גישפראכן גייט איר דך מיט מיר אונ' ווייזט מיר דען דרך