אבני נזר אבן העזר קצז

בזכות מיינע עלטערין, בפה בין איך גיוועהן מיט מהם צוזאממען ניט מעהר פין ב' שבועות, קיין חודש גיוויס נישט, וועהר עס פלעגט מיר פרעגין האב איך גיזאגט אז עהר איז א מאהן ווייל מיר איז גיווועהן ניט שיין צו זאגין דעהם אמת, איך האב גיהאפט אלטץ אז עהר וועט באקימען אפאם וועלין מיר חתונה האבין, אנטלויפען האב איך ניט גיקענט ווייל עהר האש צוריסען דיא דעקומענטין, אין אז איך בין מעוברת גיוואהרין האב איך אוודאי ניט גיקענט אוועק, האב איך אלטץ גיהאפט אז עהר וועט באקוממען אפאספורט אין וויא ער איז משוגע גיוואהרין בין איך אוועק קיין קרומענציק, בין איך גיקוממען קיין קריקאוו צו דעהם פופר אין האב בייא עהם גיזייגט זיינע אקינד עטליכע וואכין, עהר האט מיר גיפרעגט וויא איז אייער מאן האב איך עהם דערציילט אז מיין מאן איז משוגע מר איז בבית המשוגעים, אין מיין קינד איז אויך בייא איין אם. מיר איז נישט גיוועהן שיין צו זאגין אז איך האב ניט קיין מאן איז מיר אויס גיקומען צו זאגין אז מיין מאן איז משוגע אין איך האב מיט מתם אקינד, איך האב גירעכינט זייא זאלען מיך ניט דפעכענין פאר איין מופקרת חלילה, בין איך גיוועהן דארטין ערך יאהר איך האב גירעכינט אשידוך טאהן מיט דעהם אלעקסאנדיריר, בין איך גיקימען פין גאס צום כופר האב איך גיזאגט זא אז איך האב גיהערט אז מיין מאהן איז גישטארבען, דעהם רב אין קרעמענצוק האב ניט דערציילט דיא גאנצע מעשה ניט מעהר מר זאל אויס טרעבווען א פטור מהרב דקאטרינסלאו אז פאר כמה יאהר האב איך זיך גיגט בייא עהם: כל הדברים האלה עם האמתלאות שמענו אנחנו ב"ד א"ח מפה אחרי האיום ותגיזום, וניכריים לפנינו דברי אמת וצדק וע"ז באעה"ח יום ד' כ"ב כסלו תרמ"ה בקאטרינסלאוו: נאום בנימין זאב וואלף בהרה"ג מו"ה טודרוס משה זצלל"ה חופ"ק הנ"ל ונאום יצחק דוד ב"ר משה. ונאום דוד במו"ה משה ז"ל במותב תלתא כחדא הוינא ואתא לקמן לאסהודי מו"ה מאיר בן יחזקאל בת"ע ובתאליו"ע בזה"ל דיא דאבא האט גיוואהנט בייא זיין שוועסטיר עטליכע חדשים נאהר ער פלעגט ניט זיין בביתו, צר פלפגס גיין אויף דיא קאלאניעס של האשכנזים אין שפט קימען אהיים אויף עטליכע טעג. איין שאהל האט זיא זיך צו קריגט מיט זיין שוועסטיר, איז זיא אריין אין דיא דירה צו מיר, ער איז גיקומען אויף פסח אהיים, אין זענין גיוועהן איבער פסח וויא גיהעריג איז, נאך פסח האט עהר איהר זעהר גישלאגין, האב איך עהם גיפרייגט וויא שלאגט דאס אמאן אווייב, בפרט זיא איז דאך מעוברת, האט ער מיר אויס גיזאגט דיא גאנצע מעשה אז בר איז אמשומד אין זיא קעהן פאר עהם ניט חתונה האבין, נאהר וואס הארט עהם דער ווייל האט זיא עהם גיגעבין מאה רו"כ, עהר רעכענט ארובער דעהם גרענפצט אין ווערין איוד, מיט אלעמען אין אזעלכע קארוועס מטג מעהן שלאגין, מעהן קריגט זייא פיהל, דער נאך איז ער גיוואהרין משוגע, אין אז ער איז ארויס פין באלניצע האט עהר אויך כמה מאהל גיזאגט אז זיא איז אקארווע ניט קיין ווייב, אז זיא איז אוועק פין היא איז עהר אמאהל גיוועהן בפה האט ער מיר גיזאגט אז דיא קארווט זאלעוועט ער ניט, נאהר דאם קינד: כל זה העיד לנו בת"ע ר' מאיר בן יחזקאל הנ"ל וע"ז באעה"ח יום ד' ז"ך כסליו תרמ"ה קאטרינסלאוו: נאום בנימין זאב וואלף בהרה"ג מו"ה טודרוס משה זצללה"ה חופ"ק. נאום משולם פייוויל ב"ר נפתלי גראיעוופקע, נאום יוסף אייזיק משאהניר. תשובה א) תחילה נחקור אם נאמין לאמתלא שלה, אם נאמר שבעילותי' זנות, או דילמא אין אדם עושה בעילתויו זנות, וחזקה כיון לשם קידושין והנה מקור דבר זה בגיטין שלהי הזורק, דפליגי ב"ש וב"ה במגרש את אשתו ולנה עמו בפונדקי דב"ש אומרים א"צ הימנו גט שני, ובה"א צריכה הימנו גט שני, ומודים ב"ה בנתגרשה מן האירוסין שאין לבו גס בה, ובגמ' אמר רבב"ח אמר ר' יוחנן מחלוקת שראוה שנבעלה דב"ש סברי אדם עושה בעילתו בעילת זנות וב"ה סברי אין אדם עושה בעילתו בעילת זנות, ומקשה עלה מסיפא ומודים ב"ה בנתגרשה מן האירוסין שאין לבו גס בה, ואי ראוה שנבעלה מה לי האירוסין ומה לי מן הנשואין, ומשני ר' יוחנן דאמר כרשב"א דאמר לא נחלקו בלא ראוה שנבעלה דלכ"ע א"צ גט שני, ומתני' דאוקימנא בלא ראינו שנבעלה פליגי דב"ש לית לי' הן הן עידי יחוד הן הן עידי ביאה, וב"ה סברי הן הן עידי יחוד הן הן עידי ביאה, ומקשה האמר ר"י הלכה כסתם משנה ומשני אמוראי נינהו ואליבא דר' יוחנן: ב) ופסקו הרי"ף והרא"ש דבלא ראינו שנבעלה מחלוקת וקי"ל כב"ה דהן הן עידי יחוד הן הן עידי ביאה, וע"כ בראוה שנבעלה אפי' מן האירוסין צריכה גט שני, ובלא ראוה יש חילוק בין מן האירוסין למן הנשואין, דמן האירוסין א"צ גט שני משום שאין לבו גס בה, והרמב"ם פסק דעידי יחוד לבד היא ספק מקודשת. ובראוה שנבעלה הוה ודאי קידושין, וכן כתב הטור בשם תשו' הרא"ש דעידי יחוד רק ספק קידושין, וכן מבואר מדברי ריא"ז שכתב שאם הוא והיא מודים שלא נבעלה נאמנים ואי הוה חשבינן לה עדים גמורים איך נאמנים להכחיש, אלא ודאי חשוב לה רק ספק, וכן פסק בש"עפ דבראום שנבעלה הוי ודאי קידושין ובעידי יחוד ספק קידושין: ג) ובפרק כיצד במתניתין דבנו מן השפחה אינו בנו כתב הרי"ף בשם רב נטרונאי גאון דבא על השפחה וילדה הוא בנו ודאי דחזקה אין אדם עושה בעילתו בעילת זנות, ובשם גאון אחר כתב הרי"ף דמספקא בהא מילתא ועבדינן לחומרא. והרא"ש הסכים לרב נטרונאי, והביא ראי' מפרק השולח (מ'.) שאם רבו השיאו אשה לעבד יוצא לחירות דלא הוה ספי לי' איסורא ובוודאי שחררו, כ"ש דאיהו גופי' לא עביד איסורא ובוודאי שחררו, ובפרק הזורק כתב הרא"ש בשם הגאונים בא על הפנוי' בפני עדים מקודשת חזקה אין אדם עושה בעילתו בעילת